Kısaca Kale Köyü Tarihçesi
Kale Köyünün bugünkü yerleşik sakinlerinin tarihçesi Özbekistan'ın Buhara kentine kadar dayandığı köyün yaşlılarınca belirtilen ve nesilden nesile aktarılan bir husus olmuştur. Bu aktarıma göre, Türk boylarının yoğun göçü ile birlikte Kale köylülerinin ataları da Anadolu'ya doğru yola çıkmışlardır. Anadolu'da ilk durak olarak bugünkü Malatya bölgesinde konaklayan atalarımız, daha sonra Kayseri Develi üzerinden Kırşehir'e yönelerek göçmeye devam etmişler. Kayseri Develi ilçesinde kalan ailelerin soyadları "ÇAPAN" olarak bilindiği yine köyümüz yaşlılarınca belirtilmektedir. Atalarımız daha sonra Kırşehir'den Keskine geçmişler ve oradan da Bala'nın Balabanözü mevkiinde bir süre yerleşik kalmışlardır.
Yaşanan göçler boyunca, değişik bölgelere yerleşen aileler de olmuştur. Bunlardan, Kırıkkale Hasandede beldesinde mukim olanların soyadları GÜRBÜZ, Kırıkkale Yahşihan beldesinde mukim olanların soyadları BAŞ, Ankara Merkez Bayındır Köyünde yaşayanlar BAYINDIROĞLU (YILMAZ) ve Bala ilçesinde kalanlar ise MAVİOĞULLARI olarak bilinmektedir.
Mavioğulları'nın bir kısmı Balabanözü'nden yaşanan kuraklık ve hastalık nedeniyle ayrılmak zorunda kalmışlar ve Kaman İlçesine bağlı olan "Başköy"e yerleşmişlerdir. Başköy'e son gelen göçmenlerden olunması ve tarım için araziye sahip olunmamasından dolayı, yaklaşık 1905 yılında günümüzde Kale Köyü olarak bilinen ve Başköye bağlı bir mezra (yaklaşık 6 km uzaklıktaki) statüsünde olan söz konusu bölgeye geçilmiştir.
Dolayısıyla, bugünkü Kale Köyünün kurucularının Mavioğullarından İbiş ve Mavi'nin çocukları olan; 1856 doğumlu Mehmet, 1858 doğumlu İbrahim, 1860 doğumlu Abdurrahman, ve 1862 doğumlu Ali'nin olduğu söylenebilir.
Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte soyadı kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte, köyün o dönemki doğal yapısına uygun olarak YAYLA soyadının alınması Mavioğulları lakaplı dedelerimiz tarafından uygun görülmüştür.
Günümüzde bu dört çekirdek aileden türemiş ve Kale Köylü olan yaklaşık 120 hane bulunmaktadır. Ancak, bu ailelerin çoğu ekonomik nedenlerle Başta İstanbul, Ankara, Antalya olmak üzere yurt içi ve yurt dışında çeşitli il ve ilçelere yerleşmişlerdir.Halihazırda Köyde yerleşik sadece 13 adet hane bulunmaktadır,Diğer il ve ilçelerle yurtdışında yerleşik kalelilerin hane sayısı dağılımı -2007 yılı aralık ayı itibarıyla- şöyledir;Kaman 3,Kırşehir 1,Kırıkkale 3,Ankara 51,İstanbul 14,Antalya 7,Alanya 3,İzmir 6,Bursa 1,Muğla 1,Elazığ 1,Ordu 1 ve çeşitli Avrupa Ülkelerinde 13 olmak üzere Toplam 118.Son yıllarda emekli olan bazı Kaleliler, yaz aylarını köylerinde geçirmeyi tercih etmektedirler ve bu nedenle köyümüzün Nüfusu yaz aylarında nispeten artmaktadır.
1952 yılında Kale mezrası, kendi muhtarlığını kurmak suretiyle Başköy'ün bir mahallesi konumuna gelmiştir. Köyümüze elektrik, 1973 yılında köylülerin parasal katkısıyla Devletimiz tarafından sağlanmıştır. Yine Köyümüz yerleşiklerinin çabalarıyla inşaa edilen ve bir adet derslikten oluşan İlkokul 1976 yılında faaliyete geçmiştir. Yol Su Elektrik (YSE) ve köylü işbirliğiyle Köyün içine su getirilip iki adet çeşme 1973 yılında inşaa edilmiştir. 2000 yılında İl Özel İdaresi ve Köyümüzün katkılarıyla içme suyu şebekesi tesis edilmiştir. 2003 yılında köyün asfaltı İl Özel İdaresi tarafından yapılmıştır. 2004 yılında Kale mahallesinin nüfus kayıtları Başköy'den ayrılmış ve Köyümüz bağımsız bir Köy statüsüne kavuşmuştur.
Diğer taraftan gönüllülük esasına dayalı ve köylülerimizce oluşturulan Kale Köyü Destekleme Topluluğu Mayıs 2004'te faaliyetlerine başlamıştır.Topluluğun faaliyetleri web sitemizin ana sayfasında yer alan faaliyetler bağlantısı altında sunulmaktadır.
Derleyen: Nevzat YAYLA